Main menu

Research 2005

Kwaliteit en kwantiteit onderwijs

In 2005 bracht FRESH het eerste Research Magazine uit, om vastgoedstudent te informeren over de kwaliteit van het huidige en toekomstige onderwijs en de aansluiting hiervan op de praktijk. Het doel was het in kaart brengen van hoe studenten, net afgestudeerden en diverse vastgoedprofessionals, het huidige onderwijs waarderen en hoe men denkt over de aansluiting van het onderwijs op de praktijk. Om dit te inventariseren zijn studenten en net afgestudeerden geënquêteerd en vastgoedprofessionals geïnterviewd. Uiteindelijk hoopt FRESH hiermee de diverse instanties die gemoeid zijn met de kwaliteit van het Nederlandse vastgoedonderwijs, relevante aanbevelingen te kunnen doen om zo een bijdrage te kunnen leveren aan het vastgoedonderwijs.

Het is voor FRESH niet een doel op zich geweest om de verschillende universiteiten met elkaar te vergelijken. Vastgoed is een bij uitstek multidisciplinaire sector, met daaraan gekoppeld meerdere universiteiten met verschillende achtergronden. Binnen de mogelijkheden als vastgoedstudenten en de aanwezige kennis over interviewen en onderzoeken, heeft FRESH haar uiterste best gedaan om een kwalitatief goed onderzoek uit te voeren.

In het eerste FRESH Research Magazine is het huidige vastgoedonderwijs in Nederland onderzocht. Het onderzoek bestond uit een drietal onderdelen. Het eerste deel van het onderzoek was een enquête onder de FRESH leden. Daarnaast is er een enquête gehouden onder de FRESH Alumni leden en tenslotte zijn een aantal interviews gehouden met vastgoed professionals, docenten en studenten.

Doelstelling
Met het onderzoek is getracht inzicht te krijgen in: de kwaliteit en kwantiteit van het huidige aanbod van vastgoedvakken in Nederland, en de aansluiting van het vastgoedonderwijs in Nederland op de praktijk. Daarnaast wilde FRESH adviezen en/of mogelijke aanpassingen aandragen met betrekking tot het huidige vastgoedonderwijs in Nederland.

In het eerste deel van het onderzoek is aan de FRESH leden, door middel van een internet enquête, gevraagd hun mening te geven over het vastgoedonderwijs dat zij volgen. Van vijf universiteiten was de respons dusdanig groot dat de resultaten konden worden verwerkt en geïnterpreteerd. Dit waren respectievelijk Technische Universiteit Eindhoven, Technische Universiteit Delft, Universiteit van Amsterdam, Rijksuniversiteit Groningen en Erasmus Universiteit Rotterdam. De resultaten en conclusies uit dit onderzoek met betrekking tot de studentenenquêtes hebben zodoende alleen betrekking op vastgoedstudenten van deze vijf universiteiten.

Naast een enquête onder de FRESH leden, zijn ook de FRESH Alumni leden geïnterviewd. Van Alumni leden van een viertal universiteiten was de respons zodanig, dat de resultaten verwerkt konden worden in het onderzoek. Deze Universiteiten zijn, gerangschikt naar orde van grootte van de mate van respons, Technische Universiteit Delft, Universiteit van Amsterdam, Universiteit van Groningen en Technische Universiteit Eindhoven.

Het derde en laatste deel van het onderzoek bestond uit een aantal interviews met vastgoedprofessionals, vastgoeddocenten en vastgoedstudenten. De geïnterviewde professionals zijn stuk voor stuk personen die de sector zeer goed kennen en actief zijn binnen een aantal verschillende organisaties. De vastgoeddocenten kennen het vastgoedonderwijs vanuit de dagelijkse praktijk. De geïnterviewde studenten zijn geselecteerd op basis van hun betrokkenheid bij het onderzoek, opgemaakt uit de antwoorden op de open vragen van de enquête.

Conclusies

Bij het lezen van onderstaande conclusies moet in ogenschouw worden genomen dat alle geënquêteerde studenten en Alumni leden bij FRESH betrokken zijn. Dit betekent dat zij gedreven zijn zich binnen het vakgebied vastgoed te oriënteren en te ontwikkelen en daarom wellicht afwijken van de zgn. ‘standaard student’. Daarnaast zijn deze studenten veelal ouderejaars, met als gevolg dat zij niet in alle gevallen het huidige Bacheloronderwijs hebben gevolgd. De Alumni leden van FRESH zijn voor het overgrote deel afgestudeerd in de oude onderwijsstructuur. Hun reflectie op het onderwijs is daarom veelal op oudere onderwijssystemen gebaseerd.

Dit onderzoek is opgezet met als doel inzicht te verkrijgen in de kwaliteit en kwantiteit van het huidige aanbod van vastgoedvakken in Nederland én in de aansluiting van het Nederlandse vastgoedonderwijs op de praktijk. Buiten deze doelen is er in de enquêtes gevraagd naar het belang dat studenten en Alumni leden hechten aan het volgen van vastgoedvakken buiten de eigen faculteit. Dat belang bleek dusdanig groot dat dit punt apart wordt besproken in onderstaande conclusies.

Waardering van de kwaliteit en kwantiteit van het vastgoedonderwijs in Nederland
Om inzicht te verkrijgen in de kwaliteit en kwantiteit van het vastgoedonderwijs in Nederland, is voornamelijk gebruik gemaakt van het onderzoeksmiddel digitale enquêtes, die zijn verspreid onder FRESH Studenten en Alumni leden. Over het algemeen zijn studenten en Alumni leden positief over de kwaliteit van het genoten onderwijs. De studenten zijn over de kwantiteit van de aangeboden vastgoedvakken minder positief. Ook Alumni leden merken in de praktijk soms het gemis van onderwijs in specifiekere vakken, die vaak buiten de expertise vallen van de Universiteit waar het onderwijs aan gevolgd is. Uit de enquêtes is bovendien gebleken dat het onderwijs waarin de Universiteit is gespecialiseerd, over het algemeen goed is wat betreft kwaliteit en kwantiteit. Daar waar vakken worden gegeven die enigszins iets van het hoofdthema van de universiteit afwijken, blijkt dat deze vaak niet voldoen in kwaliteit, kwantiteit of beiden. De verschillende universiteiten beschikken over hun eigen expertises en dat komt terug in de kwantiteit en kwaliteit van het vakkenaanbod.

Aansluiting van het vastgoedonderwijs op de praktijk
Zowel de Alumni leden, de vastgoeddocenten en de vastgoedprofessionals zijn positief over het niveau van de net afgestudeerde student. De student moet zich als individu niet beperken tot zijn eigen opleiding, maar zal zich ook moeten toeleggen op een meer algemene ontwikkeling. Gebrek aan bepaalde sociale eigenschappen en vaardigheden wordt als zeer storend ervaren door de vastgoedprofessionals. Studenten zijn niet overtuigd van een goede aansluiting van de opgedane kennis in het onderwijs op de praktijk. Alumni leden hebben hier wel goede ervaringen mee en zien de gevolgde studie over het algemeen als een goede basis voor een verdere loopbaan binnen het vastgoed. Uit de interviews blijkt dat de vastgoedbranche ruime mogelijkheden biedt voor een verdere doorgroei, specialisaties en het verder studeren. De vraag naar specialisten is met de recente verbreding van de opleidingen gestegen, met als gevolg dat bedrijven zelf in de vraag naar gespecialiseerde mensen gaan voorzien door het aanbieden van cursussen, het steunen van MRE opleidingen of andere mogelijkheden om door te studeren.

Keuzevakken
Studenten en Alumni leden zien een brede opleiding en kennis van alle vastgoeddisciplines als een positief punt. Een hoog percentage heeft vakken gevolgd buiten de eigen opleiding en ziet dit ook als een groot pluspunt. De docenten en praktijkmensen zien in het algemeen juist liever meer diepgang en specialisatie dan verbreding van het kennisgebied.

Al met al lijkt het er op dat enerzijds het belang van het onderkennen van de expertise van de universiteit als zeer groot geacht wordt. Anderzijds moet er zeker meer ruimte zijn voor een breder curriculum in de Bachelor met ook in de Master nog mogelijkheden om je als student buiten de vastgoeddisciplines van de eigen Universiteit of faculteit te kunnen begeven en ontwikkelen.

Aanbevelingen

In de enquêtes is er aan de studenten en de alumni leden gevraagd een aanbeveling te formuleren ter verbetering van vastgoedonderwijs in Nederland. Daarnaast is er, op basis van de bevindingen van dit onderzoek, inclusief de Interviews, een aantal aanbevelingen geformuleerd.

Aanbevelingen vanuit de studenten
Er zou aan het begin van de studie, in de Bachelorfase, meer vastgoedonderwijs standaard in het curriculum moeten zitten. Daarnaast moet het mogelijk zijn meer vastgoedvakken als keuzevak te kunnen volgen én moet het makkelijker worden voor studenten om zich aan andere universiteiten in te schrijven. Bovendien bestaat er de wens om vastgoedonderwijs met meer input vanuit het bedrijfsleven te volgen, niet alleen in de afstudeerfase, maar ook eerder tijdens de studie. Studenten hechten daarnaast waarde aan meer internationale inbreng In het vastgoedonderwijs. Hierin zouden sommige universiteiten meer moeten voorzien.

Aanbevelingen vanuit de Alumni leden
Het zou volgens de Alumni leden makkelijker moeten zijn om andere vastgoeddisciplines dan diegene op de eigen faculteit te bestuderen. Daarnaast zou In alle vastgoedopleidingen de financiële kant beter moeten worden belicht. Vaardigheden als presenteren en onderhandelen worden door de Alumni leden gezien als een wenselijke toevoeging aan de basiskennis.

Aanbevelingen vanuit het onderzoek
Zowel het begrip verbreding als verdieping van het vastgoedonderwijs komt bij alle partijen aan de orde. Dit is het best mogelijk binnen het kwantitatieve aanbod van vastgoedvakken. Ook de mogelijkheid om vakken te volgen buiten de eigen opleiding zal meer gestimuleerd en mogelijk gemaakt moeten worden. Dit kan leiden tot meer diepgang en verbreding van de vastgoedkennis van de student.
Er worden in de interviews suggesties gedaan voor de verbetering van de aansluiting van het vastgoedonderwijs op de vastgoedpraktijk en de samenwerking hiertussen. Het middels cases betrekken van de praktijk bij het onderwijs wordt als een positief element beschouwd. Dit zou meer moeten worden benut. Daarnaast kunnen casestudies een positief effect hebben op zowel het inzichtelijk niveau van de student als de koppeling tussen theorie en praktijk. Deze koppeling zou ook bereikt kunnen worden door middel van een stage, hoewel dit de studiedruk verhoogd en daarom wellicht minder wenselijk is, tenzij de student hier extra studietijd voor krijgt.

Het vastgoed is een divers en dynamisch vak. Door dit terug te laten komen in het onderwijs, worden er mogelijkheden en kansen gecreëerd om ook op lange termijn de verdere professionalisering van de vastgoedpraktijk in Nederland te bevorderen.

Organisatie

Aan de totstandkoming van het onderzoek en de publicatie van FRESH Research 2006 hebben in het bijzonder de volgende personen meegeholpen:
Prof. drs. P.P. Kohnstamm
Drs. R.M. Weisz
M.E. Vermeulen
Prof. ir W.G. Keeris
Drs. C.J.L. Swen
Drs. L.B. Uittenbogaard
Ir. C.T.H. de Jong
D. Witvoet
Prof. dr. P.M. Eichholtz
Prof. ir. H. de Jonge
Dr. D. Brounen
J.P.M. Captijn
Ing. R. La Fors
R. Dijkmans
Drs. D.A. Regenboog

FRESH streeft ernaar in de toekomst dit soort onderzoeken te blijven uitvoeren. Voor nabestelling, vragen, opmerkingen of aanbevelingen kan contact worden opgenomen via research@getfresh.org.

NB. Stichting FRESH kan op geen enkele wijze verantwoordelijk worden gehouden voor de hierboven gepubliceerde informatie.

Newsflash

30 okt:
CMS DSB/FD Legal game

14 nov:
Project Day Kempen & Co